วันพฤหัสบดีที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2553

สวัสดีอีกครั้งน่ะครับ หลังจากที่ห่างหายไปนานแสนนาน เหอๆ ที่นี้ก็กลับมาถึงหัวข้อสุดท้ายของโรคระบบทางเดินอาหารที่พบเจอได้บ่อยๆกันน่ะครับ ประเทศไทยเราผมไม่แน่ใจว่าอุบัติการณ์(incidence) ของโรคนี้พบเจอได้มากน้อยแค่ไหนน่ะครับ ส่วนใหญ่มักจะเจอในต่างประเทศเสียมากกว่าแต่ไม่เป็นไรน่ะครับ เอาเป็นว่าเรามาทำความรู้จักกับโรคนี้ไว้ก่อนเพื่อจะได้เป็นการป้องกันไว้เพราะว่าโรคนี้ก็อันตรายค่อนข้างมากทีเดียวน่ะครับ โรคนั้นก็คือ พิษจากช็อกโกเเลต นั้นเอง เรามาดูกันน่ะครับว่าพิษจากช๊อกโกแลตนั้นอันตรายอย่างไร let's get started!!!

"สารเมททิลแซนทีน" ที่พบได้ใน ช็อกโกแลตชนิดต่างๆ และถั่ว cacao ซึ่งเป็นวัตถุดิบในการผลิตโกโก้ สารในกลุ่มเมททิลแซนทีน เช่น สารทีโอโบรมีนและคาแฟอีน จะมีผลทำให้เกิดการหดตัวของเส้นเลือด (โดยเฉพาะอย่างยิ่งเส้นเลือดในบริเวณสมองส่วนหน้า) รวมทั้งจะกระตุ้นกล้ามเนื้อหัวใจให้เต้นเร็วและแรงมากขึ้น นอกจากนั้นอาจมีผลทำให้เกิดการกระตุ้นระบบประสาทส่วนกลางและทำให้เกิดการชัก โดยปริมาณสารเมททิลแซนทีนที่น้อยที่สุดที่สามารถทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายสุนัขคือ 100-200 mg/kg ของน้ำหนักสุนัข

เอ่แล้วถ้าน้องหมาได้รับช็อกโกแลตแล้วแสดงอาการเป็นพิษจะแสดงอาการอย่างไรน่ะ ?
อาการแสดงที่พบได้คือ อาเจียนฉับพลัน ท้องเสีย หัวใจบีบตัวแรง เต้นเร็ว ไวต่อการกระตุ้นและอาจชักได้
อุบัติการณ์
มากในสุนัข พบน้อยในแมว ส่วนใหญ่มักพบในสุนัขที่อยู่ในเขตเมืองและเป็นสุนัขที่เลี้ยงภายในที่อยู่อาศัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเทศกาลต่างๆ ที่มีของหวานสำหรับงานเฉลิมฉลอง มักพบอาการในสุนัขพันธุ์เล็กรวมถึงลูกสุนัข ทั้งนี้เนื่องจากผลด้านน้ำหนักตัวต่อปริมาณช็อกโกแลตที่กินเข้าไป และอุปนิสัยการกินสิ่งแปลกปลอมในปริมาณมากๆ
เนื่องจากรสชาติที่หวานหอมจึงดึดดูดให้สุนัขกินได้ปริมาณมาก และสารกลุ่มเมททิลเเซนทีนสามารถดูดซึมผ่านทางเดินอาหารได้อย่างดีและรวดเร็ว ทำให้สุนัขเสี่ยงต่อการเกิดพิษจากช็อกโกแลตได้มาก
ตอนที่น้องหมามาหาคุณหมอมักจะเป็นอย่างไร ?
ส่วนใหญ่ก็มีประวัติการกินช๊อกโกแลตมาร่วมกับอาเจียนและท้องเสีย (มักพบว่าแสดงอาการหลังกินภายใน 24 ชั่วโมง) รวมทั้งกระสับกระส่าย ตื่นเต้น ตัวแข็งเกร็ง ปัสสสาวะบ่อยและแสดงอาการชัก พอคุณหมอตรวจร่างกายก็จะพบว่าตัวร้อนมีไข้ ตอบสนองไวต่อการกระตุ้น ในกรณีร้ายแรงสุนัขอาจจะแสดงอาการหัวใจล้มเหลว กล้ามเนื้ออ่อนแรง โคม่า และเสียชีวิต (โดยทั่วไป สุนัขมักเสีบชีวิตภายใน 12-36 ชั่วโมง )
แต่ถ้าเจ้าของไม่รู้อ่ะว่าเจ้าตูบแอบไปกินช๊อกโกแลตมาแล้วอย่างงี้ หมอจะเดาว่าเป็นโรคอะไรได้บ้างจากอาการแสดงที่กล่าวมา (อาเจียน ท้องเสีย กระสับกระส่าย ตื่นเต้น ตัวแข็งเกร็ง ปัสสาวะบ่อย ชัก ตัวร้อนเป็นไข้ ไวต่อการกระตุ้น)
น่าจะเป็นพวกการได้รับสารพิษ เช่น
ยาเบื่อหนู
ยาฆ่าแมลง
พิษจากเชื้อรา
สารแอมแฟตามีน
สารนิโคติน
การรักษาและการป้องกัน
ต้องพยายามไม่ให้สุนัขเครียดและตื่นเต้น พร้อมทั้งรีบนำส่งหมอหมาโดยด่วน แจ้งรายละเอียดต่างๆแก่คุณหมอรวมทั้งประวัติว่าได้กินช็อกโกแลตเข้าไป หมอก็จะรักษาตามอาการ เช่น
ให้ยากระตุ้นการอาเจียน ล้างท้อง ให้สารน้ำและอิเล็กโตรไลท์เนื่องจากสุนัขอาเจียนและท้องเสีย ในกรณีชักอาจต้องให้ยาซึม กรณีหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ อาจต้องวัดคลื่นไฟฟ้าหัวใจพร้อมทั้งให้ยาช่วยทำให้การทำงานของหัวใจกลับมาปกติ
จะเห็นได้ว่าหน้าตาสวย หวาน น่ากินแบบนี้ แต่ไม่เหมาะกับสุนัขเอาซะเลยน่ะครับ เพราะฉะนั้นขอให้คุณเจ้าของดูแลเอาใจใส่เป็นพิเศษนิดนึงน่ะครับ เพื่อความปลอดภัยของน้องหมาของคุณ ธรรมสวัสดีครับ ('',)




วันศุกร์ที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2553

















Figure 1 - side view of a dog's abdomen: take note of the stomach is moderately distended with gas in a dog with GDV. The stomach has a reverse "C" shape which indicates that it is twisted

Figure 2: the belt or tongue of tissue created on the stomach has been pulled through the beltloop of the abdominal wall and the belt is sutured onto the stomach, completing a beltloop gastropexy.

Figure 3 below: a belt loop is created in the muscle wall of the abdomen on the right side.

Figure 4 below: the belt loop gastropexy involves creating a belt or tongue of tissue on the stomach.

Figure 5 : an illustration of a stomach in normal position (E=esophagus; D=duodenum); right - after the stomach twists 270o in a clockwise direction, the duodenum as it exits the stomach, is moved to the top and behind the stomach, the esophagus is twisted and the stomach is becomes distended like a balloon.

http://www.vetsurgerycentral.com/gdv.htm

วันพฤหัสบดีที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2553
















7 กระเพาะขยาย +/- บิด GD , GDV

หมาใหญ่ อกลึก : doberman,labrador, St Bernard , Great Dane [กพขยายและบิด]

อาการเป็นไง ?

กระวนกระวาย น้ำลายไหลมาก ปวดท้องมาก เนื่องจากช่องท้องขยายใหญ่ หายใจเร็ว เหงือกซีด อาเจียน ท้องเสีย --> หาหมอด่วน!!!

ทำไมหนา ทำไม ?
ก็เพราะด้วยโครงสรางร่างกายของมันที่เอื่ออำนวยให้เกิด ร่วมกับปัจจัยหลักคือสาเหตุโน้มนำ

สาเหตุโน้มนำอื่นๆ เช่น
ให้กินวันละมื้อแต่คราวละมากๆ
กินน้ำมากๆ หลังกินอาหาร
วิ่งเล่นเลยช่วงหลังกินอาหาร 1-2 ชั่วโมง


ด้วยเหตูประการฉะนี้กพก็เลยขยายจากการสะสมของกากอาหารและแก๊สร่วมทั้งของเหลวในกระเพาะอาหาร ถ้าบิดร่วมด้วยจะรุนแรงมาก ทั้งนี้เนื่องจากมันไม่สามารถอวกออกมาได้ทำให้กพ.ก็ขยายเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ นอกจากนี้การที่กพ.บิดส่งผลให้ม้ามอยู่ผิดที่ด้วย ผลคือการไหลเวียนของเลือดในร่างกายผิดปกติ


ตัวผนังกระเพาะขากเลือดมาเลี้ยงและเกิดเนื้อตาย
เลือดไหลเข้าและออกจากหัวใจลดลง --> ช็อกตามมาได้
รักษาไงอ่ะคุณหมอ ?

Cs + Ht + PE and then, keep vein (FLUID) + ABO + STEROID
สอดท่อเข้า กพ.เพื่อระบายและลดการขยายของกระเพาะ
แต่ถ้าบิดร่วมสอกยาก
x ท้อง
ECG ดูการทำงานของหัวใจ


ถ้าไมได้ศัลโลด!!!!

ผ่าเข้าไปแล้วก็ดูว่าเนื้อเยื่อของกระเพาะดีดูไหม ม้ามดีอยู่ไหมบิดแค่ไหน เสียหายเยอะไหม จากนั้นก็จัดท่าใหม่ อาจมีการเย็บรั้งของเยื่อบุผนังกระเพาะกับเยื่อบุช่องท้อง เพื่อป้องกันการเกิดซ้ำแต่มันก็เกิดซ้ำได้น่ะ


ป้องกันไม่ให้มันเกิดทำไงดี ?
แบ่งอาหารให้กิน 2-3 มื้อ และให้มีน้ำกินตลอดทั้งวัน
งดการออกกำลังกายหลังกินอาการ 2-3 ชั่วโมง










6 .ตับ ตับ LIVER LIVER

เป็นอวัยวะหนึ่งที่สำคัญน่ะ

หน้าที่มันคือ

1 สร้างน้ำดี (bile)-->ช่วยย่อยไขมัน
2 สร้างโปรตีน (albumin) หรือปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเเข็งตัวของเลือด(clotting factor)
3 ทำลายหรือปลี่ยนแปลงสาร เช่น NH3-->urea แล้วขับออก
4 เปลี่ยนแปลงรูปแบบยา และฮอร์โมน ให้พร้อมทำงานหรือขับออก (metabolization,conjugation,excretion)

สมมติว่าตับผิดปกติน้องหมาจะมีอาการอย่างไร ?
(ก็พิจารณาตามแง่ของ structural และ functional : ตัวตับเองผิดปกติเพราะฉะนั้น อาจจะเจ็บบริเวณช่องท้องส่วนหน้า หรืออาจมีตับโต ท้องมานหรือน้ำคั่งในท้อง )
ตัวมันผิดปกติก็ส่งผลให้มันทำงานผิดปกติด้วยจริงไหม ?

ในแง่ของหน้าที่ล่ะ ?

1 น้ำดีสร้างออกมานำไปใช้ไม่ได้เกิด bile stasis อยู่ในตับ อาหารไขมันก็ไม่ถูกย่อยหรือย่อยไม่สมบูรณ์ เพราะฉะนั้น GI ต้องผิดปกติแน่ๆ -->มีการขับถ่ายอุจจาระผิดปกติ เช่น ท้องเสีย ท้องผูก อุจจาระเทา ซึ่งส่งผลให้ซึม เบื่ออาหาร น้ำหนักลด อาเจียนร่วมกับความผิดปกติอื่นๆที่จะกล่าวต่อไป

2 clotting factor ก็สร้างไมได้อีก ผลคือ เลือดหยุดยากเวลาที่มีบาดแผลไง
protein ก็สร้างลดลง โดยเฉพาะ albumin ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญในการรักษา oncotic pressure ใน bv เมื่อสร้างลดลงน้ำมันก็เลย leak ออกมาอยู่ในช่องว่าง (third space loss occupying) ก็เลยเห็นว่าน้องหมามีอาการท้องบวมได้ แต่เวลาท้องบวมต้อง palpate ดูก่อนน่ะว่าเป็น mass gas หรือ fluid แล้วอีกอย่างท้องบวมอาจเป็นโรคหัวใจที่เกิดจาก heartworm ก็เป็นได้

3 เปลี่ยน NH3 ,NH4 เป็น urea ได้ลดลง เพราะงั้นมันก็เกิด amminia toxicity โดยหลักๆก็มักจะ effect กับสมองก่อนเลย --> อาการแสดงคือชัก

4 ดีซ่าน (jaundice) อากากรแสดงอย่างเด่นชัดที่บ่งบอกภาวะโรคตับ จะพบว่าเยื่อชุ่มเมือก เช่น เยื่อตาขาว เหงือก valva prepuce เป็นสีเหลือง ถ้าเป็นขั้นรุนแรงจะพบว่าผิวหนังทั่วไปแสดงอาการเหลืองปรากฏชัดเจน สาเหตุเนื่องจากการที่ bilirubin ซึ่งเป็นสารสีเหลือง เป็นผลิตผลหลักจากการทำลายเม็ดเลือดแดงที่หมดอายุ (aging RBC) ไม่ได้รับการ conjugated และขับออกโดยตับจึงเป็นเหตุให้เกิดการสะสมของสารดังกล่าวมากในกระแสเลือด (bilirubinemia) โดยหลักๆ เมื่อได้รับการ conjugated แล้วจะขับออกมาพร้อมกับ bile และหลั่งเข้าสู่ลำไส้เล็กส่วนต้น(duodenum) เพื่อทำหน้าที่ช่วยย่อยไขมัน ส่วนมากประมาณ 95% ถูกดูดกลับบริวเณ ilium ส่วนที่เหลือขับออกมาพร้อมกับอุจจาระ เราเลยเห็นว่าอุจจาระมีสีเหลือง แต่ถ้ามีการคั่ง bilirubin ในกระแสเลือดมากมาก จะส่งผลให้ต้องขับออกทางไต bilirubinuria ซึ่งเราจะพบว่าปัสสาวะมีสีเหลืองส้ม ซึ่งเจ้าตัว bilirubin นี้เป็นพิษกับตัวไตอย่างมากทำให้ไตเสียหาย ทำให้การทำงานของตัวไตผิดปกติไปจึงเกิดภาวะการกินน้ำมาก และปัสสาวะมากตามมา และอีกอย่างคือร่างกายต้องการที่ละเร่งกำจัดของเสียเหล่านี้ออกจากร่างกายจึงต้องกินน้ำมากและปัสสาวะมากเพื่อเอามา diluted สารพิษนี้

หมอ หมอทำไงดี ?

HT + PE + CBC,BC + x-ray,U/S + biopsy?
การรักษาก็ดูตามสาเหตุ แต่ส่วนใหญ่จะรักษาคล้ายๆกัน
1 ยาอะไรที่จะเป็นพิษต่อตับ ลดไป
2 งด หรือลดโปรตีนและไขมันลง ให้คาร์โบไฮเดรตเป็นหลัก ร่วมกับการให้วิตามินบำรุงตับ
3 งดกินเค็ม (ควบคุมเกลือโซเดียม) เพื่อควบคุมท้องมาน ??? งงอ่ะทำไมหว่า???
4 ควบคุมการติดเชื้อและความผิดปกติที่จะส่งผลต่อตับและการทำงานของตับ

โรคไรบ้างเจอได้ ?

IFC (bac,virus)
degen : ปกติตับซ่อมแวมตัวเองเก่งมาก แต่ถ้าบาดเจ็บแบบรุนแรงก็ไมไหวเหมือนกัน เช่น โดนกระแทกแรงๆ ยาหรือสารพิษในปริมาณมาก(ฉับพลัน)หรือน้อยๆแต่บ่อยครั้งและนานๆ (เรื้อรัง)
อื่นๆ : เส้นเลือดในตับผิดปกติ เนื้องอก

วันพุธที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2553

5 หูดในปากและใบหน้า
- เป็นความผิดปกติที่เกิดขึ้นของเนื้อเยื่อบริเวณผิว
- ลักษณะกลม ขรุขระคล้ายดอกกะหล่ำ
- ส่วนใหญ่เจอในลูกสุนัขและสุนัขเล็ก (<>
- บวิเวณที่มักเจอ ช่องปาก เหงือก ลิ้น ริมฝีปาก จมูก ขอบตา

มันเกิดจากอะไรกันน่ะ ?
- มันคือเชื้อไวรัส Papilloma virus
- ไม่ติดคนน่ะ
- ฟักตัว 1-2 m
- พอมีมันแล้วปัญหาคือ
- ถ้าเกิดในช่องปากก็ทำให้กินอาหารลำบาก
- มีเลือดออก
- มีการสะสมของคราบอาหาร-->ส่งกลิ่นง่ะ

แก้ไขไงดีอ่ะ ?
- ปกติสามารถทุเลาลงและหายเองได้
- นานแค่ไหนอ่ะ ตอบ 1-5m
- แต่ถ้ามีปัญหาแทรกซ้อนขึ้นมา --> ตัดออก , เอาหูดไปทำ vaccine แล้วฉีดกลับไป หรือให้ยาต้านไวรัสกรณีเป้นรุนแรงมากมาก

4 ฝีโพรงรากฟัน
สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงที่สงผลให้เกิดการติดเชื้อที่โพรงรากฟัน ได้แก่
(อะไรก็แล้วแต่ที่ทำให้ฟันมันหัก มันแตก เป็นโพรง เป็นรู กระทบกระแทก trauma หรือขูดหินปูน ทำศัลฟันต่างๆ หรืออาจอื่นๆแล้วส่งผล 2' : bacteremia , NSAIDs นานๆ(IMS), เบาหวาน,หมวกไต)

-คอฟันได้รับบาดเจ็บ
-ฟันหัก ทำให้เกิดการอักเสบหรือเกิดเนื้อตายบริเวณคอฟัน
-กัดหรือต่อสู้กัน (เจอบ่อย) ทำให้ฟันบาดเจ็บและติดเชื้อ
-กัดแทะของแข็งโดยเฉพาะในลูกสุนัข
-ศัลยกรรมฟัน เช่นแก้ไขการหักของกระดูกกราม
-การติดเชื้อแบคทีเรียนในร่างกายและแพร่กระจายผ่านทางกระแสเลือด
-การได้รับความร้อนสูงและเกิดเนื้อตายบริเวณฟัน
-การใช้ยาบางชนิด เช่น NSAIDs นานๆ -->IMS -->ทำให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อในร่างกาย
-โรคเบาหวานหรือความผิดปกติของต่อมหมวกไต

อาการเป็นไง ?
ที่เจ้าของสามารถเห็นได้ เช่น
พบฟันหัก
ฟันมีคราบอาหารหรือหินปูนเยอะมาก
ฟันเปลี่ยนสี
หน้าบวมและไวต่อการสัมผัส(ก็คือจับแล้วมันเจ็บอ่ะ)
พบรอยชอนไชของฝีและมีคราบหนอง
บริเวณผิวหนังใบหน้าใกล้เคียงกับฟันมีปัญหา
เคี้ยวอาการโดยใช้กรามด้านเดียว
ช่องปากมีกลิ่นเหม็น
ต่อมน้ำเหลืองบริเวณใบหน้าบวม
หากเกิดความผิดปกติบริเวณกรามบน อาจพบการอักเสบของโพรงจมูกได้
บางตัวอาจพบว่าฟันบางซี่หลุดหายไป

หมอทำไงดี ?
vet ก็ PE +ใส่ใจกับใบหน้าและช่องปากเป็นพิเศษโดยตรวจละเอียด
x-ray ดู lesion บริเวณกราม
CBC --> ดูความสมบูรณ์ของร่างกาย
เก็บตัวอย่างอื่นๆ เพื่อการวินิจฉัยแยก เช่น เนื้องอกบริเวณเหงือก

รักษาไงดี ?
ถอน ถอน ถอน แล้วก็ถอน ซี่ที่ผิดปกติออกและ drain หนองและเนื้อตายอก + ABO + ลดปวด
หมายเหตุ ถอนฟันก็ต้องวางยา เพราะงั้นต้องตรวจร่างกายให้ดีก่อนวางยาสลบ

หลังรักษาต้องพัก ขังกรง + ให้กินอาหารอ่อน 3 วัน เป็นอย่างน้อยเพื่อลดกระทบกระเทือนบริเวณกราม
ประคบเย็นใบหน้าใกล้ตำแหน่งที่มีความผิดปกติ เพื่อลดการอักเสบ

ป้องกันไงดี ?
ลดโอกาสต่างๆที่จะทำให้เกิดการบาดเจ็บแก่ฟัน

วันอังคารที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2553

3 ฟัน ฟัน ( แง่ structural and Functional)
- มี 2 ชุด น้ำนม (28 ซี่ เริ่มขึ้นตอน 3-4 wk ครบตอน 2 m ) กับ แท้(42 ซี่ เริ่มขึ้นประมาณ 4 m พร้อมกับน้ำนมหลุด ขึ้นครบประมาณ 7 m) (ต่างกันไง ? จน. ลักษณะการขึ้น ลักษณะเฉพาะของแต่ละซี่)

- I C P M
- I ใช้ตัด
- C ใช้คาบ,ฉีก
- P ใช้ตัด,ฉีก
- M ใช้บด

- ฟันบอกอายุได้ (ดูไง ? คราบอาหารคราบหินปูนที่เกาะคอฟัน การสึกกร่อนของฟัน การอักเสบของเหงือก หรือแม้แต่การหลุดหายไปของฟันบางซี่)

- การประเมินอายุจากลักษณะฟัน
2-4 wk : ยังไม่มีฟันขึ้น
3-4 wk : น้ำนมเริ่มขึ้น
4-6 wk : น้ำนมแทรกขึ้นเหนือเหงือก
2 m : น้ำนมครบทุกซี่
3-4 m : เริ่มกระจายตัวห่าง
5-7 m : น้ำนมเริ่มหลุดแลแท้เริ่มขึ้น
7 m : แท้ครบ
1 yr : แท้-ขาว สะอาด
1-2 yr : ฟันกรามเริ่มมีคราบอาหารและหินปูน
3-5 yr : หินปูนเกาะมากขึ้น
5-10 yr : หินปูนเกาะมาก + เริ่มมีอาการของโรคเหงือก
10-15 yr : หินปูนมากมาก +/- เริ่มมีการสึกกร่อน +/-ฟันบางซี่หลุดไป

แต่อาจมีการผิดพลาดได้เนื่องจากลักษณะของบางสายพันธุ์ การเอาใจใส่ดูแลของเจ้าของทำให้บางตัวอายุมากแต่ฟันยังขาวสะอาด ซึ่งต้อง keep in mind ไว้ด้วย